Ο κοινοτισμός επανέρχεται – διήμερο εκδηλώσεων – συζητήσεων

KOINOTHSMOS
Παρασκευή 29/1, 20:00
Προτάσεις για μια στρατηγική προώθησης του ελευθεριακού/συνομοσπονδιακού κοινοτισμού στον ελλαδικό χώρο
εισήγηση: Ευτοπία
Σάββατο 30/1, 19:00
Παρουσίαση του βιβλίου «Σύγχρονος Κοινοτισμός» (που κυκλοφόρησε από τις «Εκδόσεις των Συναδέρφων»)
εισήγηση: Γ. Κολέμπας (συγγραφέας του βιβλίου)
Σε μία εποχή όπου όλες οι ενδείξεις είναι δυσοίωνες και τα προγνωστικά αποθαρρυντικά, ο κοινοτισμός επαναφέρει το όραμα για μια ανθρωπότητα που δεν θα πέσει στην παγίδα του αιμοσταγούς κανιβαλισμού και της αυτοκαταστροφής.
Ο ελευθεριακός/συνομοσπονδιακός κοινοτισμός αποτελεί σήμερα την ιδέα που μπορεί, όσο πιθανώς καμία άλλη, να εδαφικοποιήσει ταυτόχρονα σε τοπικό/γεωγραφικό αλλά και οικουμενικό/φαντασιακό επίπεδο την έννοια του κοινωνικού αυτοκαθορισμού. Αυτό άλλωστε έχει αποδειχτεί, τα τελευταία χρόνια, από το ζαπατιστικό κίνημα στο Μεξικό, από τις αμεσοδημοκρατικές κοινότητες αγώνα στην Ελλάδα, από το κίνημα Οccupy στις ΗΠΑ, από το πείραμα του δημοκρατικού συνομοσπονδισμού στις κουρδικές περιοχές.
Στη σύγχρονη συγκυρία, είναι σκοπός μας αυτή την ιδέα να τη θέσουμε σε άμεση λειτουργία και στον ελλαδικό χώρο μέσα από τη διαμόρφωση και προώθηση μιας συγκεκριμένης στρατηγικής πρότασης.
Με αυτό το σκεπτικό, διοργανώνουμε ένα διήμερο συζητήσεων με τίτλο «ο κοινοτισμός επανέρχεται». Και λέμε «επανέρχεται» γιατί δεν επικεντρώνουμε στις παραδοσιακές μορφές κοινοτισμού που έχουν υπάρξει μέχρι σήμερα, αλλά στην εμφάνιση νέων μορφών κοινοτιστικής οργάνωσης, λαμβάνοντας από την κοινοτική ιστορία το γόνιμο τμήμα του ριζικού τους συστήματος σε κάθε βιοπεριοχή και μπολιάζοντάς το με τα σύγχρονα χαρακτηριστικά του ελευθεριακού κοινοτισμού και της δεδομένης πραγματικότητας.
στο Ευτοπικό Εργαστήρι
(Λεωνίδου 62 και Θερμοπυλών, Κεραμεικός)
Ευτοπία
εκδόσεις για τον ελευθεριακό κοινοτισμό
http://eutopia.gr/event/o-koinotismos-epanerhetai-diimero-ekdiloseon-syzitiseon

Posted in Κείμενα Μελών | Leave a comment

STOP στις συμφωνίες TTIP,CETA, TiSA!

ΨΗΦΙΣΜΑ
– STOP στις συμφωνίες TTIP,CETA, TiSA!

– STOP στα Μεταλλαγμένα και τη Βιοπειρατία!

– ΝΑΙ στο δίκαιο εμπόριο, τη προστασία του Περιβάλλοντος και του Κλίματος, τη προστασία των Κοινωνικών Δικαιωμάτων, των Κοινωνικών και Συλλογικών Αγαθών και των Εργαζομένων!

– ΝΑΙ στην ελευθερία των Σπόρων και τη Βιοποικιλότητα!

Η Γενική Συνέλευση των συμμετεχόντων παραγωγών, χειροτεχνών και συλλογικοτήτων της 22ας Πανελλαδικής Γιορτής Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας στα Τρίκαλα, ενώνοντας τη φωνή της μαζί με την Ελληνική και Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία των Κοινωνικών Οργανώσεων των Πολιτών, δηλώνει την αντίθεσή της στις μυστικές ληστρικές εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ με τις ΗΠΑ και τα άλλα κράτη TTIP, CETA, TiSA, TPP.
Αυτές οι διακρατικές συμφωνίες για τη διευκόλυνση του εμπορίου και των επενδύσεων απειλούν τους λαούς και τις τοπικές κοινωνίες, τις δημόσιες και δημοτικές υπηρεσίες, τα κοινωνικά και συλλογικά αγαθά, τη διατροφική επάρκεια και ασφάλεια, το περιβάλλον, το κλίμα και τη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου.
Απειλούν ιδιαίτερα την αγροτική γεωργία και τη βιοποικιλότητα των σπόρων και των ζώων, τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, την υγεία του πληθυσμού, τα προσωπικά μας δεδομένα, τον έλεγχο της ροής των κεφαλαίων και των πιστώσεων.
Απειλούν τέλος τη διαφάνεια, τον κοινωνικό έλεγχο, τα δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών και τη συμμετοχή τους στη διαμόρφωση των συνθηκών ζωής τους.
Αυτές οι διαπραγματεύσεις-συμφωνίες δεν είναι μεταξύ ανταγωνιζόμενων εμπορικών εταίρων, αλλά αποτελούν επίθεση κατά των ευρωπαϊκών και των άλλων τοπικών κοινωνιών εκ μέρους των πολυεθνικών επιχειρήσεων, οι οποίες επιδιώκουν την άρση των φραγμών και των ρυθμίσεων που μειώνουν τα κέρδη τους και ανάγουν στο ίδιο νομικό επίπεδο τις εταιρείες και τα κράτη σε διαιτητικά δικαστήρια.
Δηλώνουμε τη συμμετοχή μας στο ελληνικό και πανευρωπαϊκό κίνημα πολιτών ενάντια σε αυτές τις συμφωνίες και ότι θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την ενδογενή παραγωγή υγιεινών διατροφικών και χρηστικών προϊόντων για τον ντόπιο πληθυσμό και ταυτόχρονα για έναν αγροδιατροφικό τομέα, που στηριζόμενος στους ντόπιους φυτογενετικούς πόρους, θα συμβάλει αποφασιστικά στο ξεπέρασμα της κρίσης και στην οικονομική αυτοδυναμία της χώρας.
– Δηλώνουμε τη θέλησή μας να αγωνισθούμε για να παραμείνουν τα σχέδια των πολυεθνικών μόνο σχέδια!

– Απαιτούμε από την ελληνική Κυβέρνηση να βάλει βέτο σε αυτές τις συμφωνίες της ΕΕ, όσο είναι καιρός!

– Απαιτούμε επίσης από την ελληνική κυβέρνηση να νομοθετήσει άμεσα την απαγόρευση των μεταλλαγμένων στηριζόμενη στην Αρχή της Προφύλαξης από τους πιθανούς κινδύνους τους!

Τρίκαλα 26/9/2015

Posted in Ανακοινώσεις | Leave a comment

18η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΟΙΚΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 4-5 ΑΠΡΙΛΗ 2015, ΣΤΟ ΟΡΕΙΝΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΤΗΣ ΔΙΡΦΥΣ – ΣΤΕΝΗ ΕΥΒΟΙΑΣ

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΑΠΡΙΛΗ

ΩΡΑ: 9.00 π.μ Επίσκεψη στο Αγρόκτημα του Αποστόλη Σέληνα στην Τριάδα Εύβοιας
( Για την προσέλευση επικοινωνούμε με τον Αποστόλη ώρες – μέρες πριν)
ΩΡΑ: 11.00 π.μ Προσέλευση στο καταφύγιο και τακτοποίηση χώρων, προετοιμασία κουζίνας
ΩΡΑ: 13.30 μ.μ Μεσημεριανό γεύμα

ΩΡΑ: 16.00 μ.μ Απολογισμός πεπραγμένων και προγραμματισμός θεματικών της συνέλευσης ( εισήγηση της γραμματείας)

ΩΡΑ: 17.00 μ.μ Η εξέλιξη της παραγωγικής μας δραστηριότητας και η ποιότητα των προϊόντων μας ( εισηγητής Αποστόλης Σέληνας)

ΩΡΑ: 18.00 μ.μ Η διεθνής οικονομική συγκυρία και κινήματα αυτοδιαχείρισης (εισηγητής Γιώργος Κολέμπας)

ΩΡΑ: 19.00 μ.μ Προπαρουσίαση του υποέκδοση βιβλίου « Παλαιός και σύγχρονος κοινοτισμός» ( εισηγητές Αποστόλης Σέληνας – Γιώργος Κολέμπας)

ΩΡΑ: 20.00 μ.μ Η εξέλιξη μιας απόπειρας φυσικής καλλιέργειας στο Κανδήλι – Προκόπι Εύβοιας ( εισηγητής Γιώργος Πολάτογλου)
ΚΥΡΙΑΚΗ 5 ΑΠΡΙΛΗ
ΩΡΑ: 10.00 π.μ Εγγραφή νέων μελών – επιβεβαίωση διευθύνσεων μελών ( εκ της γραμματείας)

ΩΡΑ: 10.30 π.μ Πρόταση για μια συνεργατική ψωμιού από ντόπιες ποικιλίες
(εισηγητής Μπίλλας Γιάννης)

ΩΡΑ: 11.00 π.μ Ενημέρωση για την πανελλαδική οικογιορτή (εισηγητής Μπίλλας Γιάννης)

ΩΡΑ: 11.30 π.μ Ενημέρωση από την επίσκεψη των μελών του οικοδικτύου στο αγρόκτημα του θαλή στη Μάνη (εισηγητές Αποστόλης Σέληνας – Μιχελής Πάνος)

ΩΡΑ: 12.30 μ.μ Ο αγώνας για την διατήρηση στη ζωή των ντόπιων ποικιλιών – «Δρυάδες». ( εισήγηση «Δρυάδες» )

ΩΡΑ: 13.30 μ.μ Ενίσχυση της γραμματείας και εκλογή συμβουλευτικής ομάδας – κλείσιμο συνέλευσης – οριστικοποίηση αποφάσεων

ΩΡΑ: 14.30 μ.μ Γεύμα

ΩΡΑ: 17.00 μ.μ Μικρή βόλτα στο βουνό.
• Στο καταφύγιο της Δίρφυς θα κάνουμε 1 διανυκτέρευση με κόστος 12ε κατ΄΄ατομον.
Το καταφύγιο διαθέτει σκεπάσματα αλλά καλόν είναι να φέρουμε μαζί μας κάποια επιπλέον, π.χ υπνόσακους καθώς και ζεστά ρούχα καθότι ο τόπος είναι ορεινός.

• Όποιος παραγωγός μπορεί να προσφέρει τρόφιμα για την κουζίνα να το δηλώσει έγκαιρα

• Για την μεταβίβασή μας στο καταφύγιο Δίρφυ φθάνουμε στην Στενή Εύβοιας.
ΤΗΛ. ΚΤΕΛ ΧΑΛΚΙΔΑΣ: 2221020400 ΚΑΙ 2221023120

• Τηλέφωνα επικοινωνίας μελών του Οικοδικτύου και γραμματείας:
Αποστόλης Σέληνας 2221042228, 6970664325
Άννα Χαχώλου 2108610084, 6947443082

• ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΟΤΙ ΛΑΒΑΤΕ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΑΝ ΘΑ ΕΡΘΕΤΕ Ή ΟΧΙ.

ΕΚ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΟΙΚΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Ε-ΜΑΙL: oikodiktyo@gmail.com

http://oikodiktyo.espivblogs.net/

Posted in Ανακοινώσεις | Leave a comment

Διακήρυξη 21ης Πανελλαδικής Γιορτής Οικολογικής Γεωργίας & Χειροτεχνίας

Φέτος πραγματοποιήθηκε η 21η Πανελλαδική Γιορτή Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας στη Μεγάλη Παναγιά Χαλκιδικής. Ο τόπος επιλέχθηκε με στόχο την έμπρακτη έκφραση της αλληλεγγύης μας στο μακροχρόνιο αγώνα των κατοίκων της περιοχής ενάντια στα μεταλλεία χρυσού.
Η γιορτή είναι αφενός μέρος αυτού του αγώνα, με την πρόταση ζωής που έρχεται να αρθρώσει, αφετέρου επιδιώκει να δώσει το πρόταγμα ενός διαφορετικού τρόπου ζωής της περιοχής χωρίς τα μεταλλεία.
Θεωρούμε ότι πρωταρχικό αυτονόητο ενός ατόμου με οικολογική συνείδηση, που ζει με έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής, είναι όχι μόνο να διαμορφώσει μια ανάλογη εσωτερική στάση, που να εκπέμπεται στον κοινωνικό χώρο του, αλλά και να αντιστέκεται με συνέπεια στην καταστροφή των οικοσυστημάτων και την επικράτηση ελληνικών και ξένων εξουσιαστικών συμφερόντων.
Τα παραπάνω αποτελούν τμήμα των βασικών αρχών της Πανελλαδικής Οικογιορτής, όπως εκφράζονται στο κείμενο των Πανελλαδικών στο www.oikogiorti.gr, αρχείο, κείμενα πανελλαδικών

Ταυτόχρονα η διοργάνωση αυτή

-­‐ Υποστηρίζει τις παραγωγικές δραστηριότητες και τη συνεργασία των παραγωγών μεταξύ τους
-­‐ Στηρίζει την άμεση προσωπική σχέση παραγωγού-­καταναλωτή, την τοπικότητα των προϊόντων, την παραγωγική αυτάρκεια του καθενός και της κάθε περιοχής.
-­‐ Προβάλλει ως κοινωνικό πρόταγμα την καθαρή τροφή για όλους, την επανασύνδεση φύσης-­‐κοινωνίας και την αποσύνδεση μιας κοινωνικής έννοιας δούναι-­‐και-­‐λαβειν από την στυγνή εμπορευματοποίηση των πάντων
-­‐ Προστατεύει με κάθε δίκαιο τρόπο την αυτοοργάνωση της οικογιορτής, απορρίπτοντας κάθε είδους εξαρτήσεις και παρεμβάσεις, διοικητικές και οικονομικές, από οποιονδήποτε παράγοντα εκτός αυτής

Σήμερα, σε ένα όλο και πιο ζοφερό και κρίσιμο πολιτικοκοινωνικό περιβάλλον, η Πανελλαδική Οικογιορτή συνεχίζει με συνέπεια την πορεία της και κρατάει το χαρακτήρα της, όπως αυτός διαμορφώθηκε μέσα από τις συλλογικές διαδικασίες της τελευταίας 20ετίας. Οι τοπικές Οικογιορτές αναδείχθηκαν από αυτες τις διαδικασίες με στόχο να διαδώσουν τις αρχές της Πανελλαδικής ανα την Ελλάδα. Στο βαθμό που οι τοπικές γιορτές δεν συμβαδίζουν με τις αρχές της Πανελλαδικής Συνάντησης θεωρούμε ότι παρεκκλίνουν από τους σκοπούς και τα οράματά της κι αυτό κρίνουμε ότι ότι δεν μπορεί παρά να έχει ευρύτερες συνέπειες.
Στη φετινή Πανελλαδική Οικογιορτή 2014 βρεθήκαμε μπρος στην διαπίστωση της παράλληλης διεξαγωγής τοπικής Οικογιορτής επίσης στην Χαλκιδική, και αλλού στην Ελλάδα, πράγμα που θεωρούμε ότι δεν στηρίζει με τον αναμενόμενο ενωτικό τρόπο το βασικό στόχο της αλληλέγγυας ενίσχυσης του αγώνα ενάντια στα Μεταλλεία Χρυσού. Επίσης αναφύονται φαινόμενα ανάθεσης βασικών λειτουργιών σε Οικογιορτές και επικράτησης του εμπορευματικού έναντι του κινηματικού χαρακτήρα της. Ταυτόχρονα γίνονται γνωστές σε άλλες τοπικές οικογιορτές (π.χ. στα Γιαννιτσά) συμμετοχές ομάδων με μιλιταριστικό χαρακτήρα.
Σε μια τόσο κρίσιμη ιστορικά στιγμή, σαν αυτή που διανύουμε, θεωρούμε όλα τα παραπάνω φαινόμενα ότι παρεκλίνουν σοβαρά και προσβάλουν και τη σημασία και την μέχρι τώρα Ιστορία της Οικογιορτής.
Ως Γενική Συνέλευση της 21ης Πανελλαδικής Οικογιορτής 2014 δηλώνουμε ότι ΔΙΑΦΩΝΟΥΜΕ
-­‐ Με την χρονική σύμπτωση τοπικών γιορτών με την Πανελλαδική, η οποία δεν συντάσσεται με τους επιλεγμένους κάθε φορά στόχους της, αλλά λειτουργούν εκ των πραγμάτων ανταγωνιστικά/
-­‐ Με την συμμετοχή σε Οικογιορτές κάθε τύπου ομάδων μιλιταριστικού, αστυνομικού ή άλλου χαρακτήρα, που αντιβαίνει στις βασικές αρχές της διοργάνωσης
-­‐ Με την λογική των αναθέσεων και την εμπορευματοποίηση των Γιορτών

Τονίζουμε ότι
Παρά την αναμφισβήτητη ανάγκη όλων μας για βιοπορισμό, ο θεσμός της Οικογιορτής ορίστηκε ως Σύμβολο και προεικόνιση μιας άλλης κοινωνίας και ενός άλλου τρόπου σκέψης και ζωής και ως χώρος Ανταλλαγής για ανθρώπους που ξέρουν να καλλιεργούν και να καλλιεργούνται με τους εαυτούς τους και την κοινωνία, και ως εκ τούτου δεν μπορεί η βασική στόχευση να είναι ούτε ο βιοπορισμός, ούτε η αμοιβαία αποδυνάμωση, όταν κρίνονται κορυφαία κοινωνικά και οικολογικά προβλήματα, όπως το θέμα των Μεταλλείων Χρυσού και ο άνισος αγώνας συμπολιτών μας ενάντια στη βία ενός παρακμιακού κόσμου, στον οποίο εμείς θέλουμε να αρθρώσουμε μια άλλη πρόταση ζωής.

Με βάση όλα τα παραπάνω καλούμε τους παραγωγούς, άλλους συμμετέχοντες και την ευρύτερη οικογένεια της Οικογιορτής σε προβληματισμό, αυτοκριτική και επαναπροσδιορισμό, μετά τη φετινή εμπειρία στη Μεγάλη Παναγιά.

H ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ 21Ης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑΣ, ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ –ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ 7-11 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2014

Posted in Ανακοινώσεις | Leave a comment

Η διατροφή μας και η ευζωία

Είναι σήμερα κατανοητό ότι τα σώματά μας χρειάζονται ενέργεια για την ανάπτυξη και συντήρησή τους. Αλλά όχι μόνο. Oι διατροφολόγοι, που αντιμετωπίζουν τα σώματά μας σε ένα βαθμό σαν βιολογικές μηχανές, λένε ότι εκτός από ενέργεια χρειάζονται και «λάδωμα» για τις διάφορες λειτουργίες τους(χρειάζονται π.χ. ουσίες που δρουν σαν μεσάζοντες σε διάφορους μεταβολικούς κύκλους και διαδρομές), καθώς και διάφορα «δομικά υλικά» για να «κτίζουν» ή να «ανακαινίζουν» τη σάρκα μας. Όλα αυτά τα εξασφαλίζουν από την κατανάλωση[1] της τροφής. Από τα συστατικά που την απαρτίζουν.

Μπορούμε να ταξινομήσουμε χοντρικά τα απαραίτητα αυτά συστατικά της τροφής σαν: υδατάνθρακες, λίπη, πρωτεΐνες-τα λεγόμενα «μακροθρεπτικά» συστατικά- και επίσης σαν μέταλλα, βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία-τα λεγόμενα «μικροθρεπτικά» συστατικά.

Οι υδατάνθρακες-που αποτελούνται από 3 μόνο στοιχεία, άνθρακα, υδρογόνο, οξυγόνο-εμφανίζονται είτε σαν απλά σάκχαρα, είτε σαν «πολυσακχαρίτες»-περισσότερα ενωμένα σάκχαρα. Στα περισσότερα από τα φυτά, στους σπόρους και τους βολβούς σχηματίζονται πολυσακχαρίτες, που τα λέμε άμυλα. Στα ζώα δημιουργείται το γλυκογόνο, που αποθηκεύεται κυρίως στους μυς.  Στα τοιχώματα των φυτών σχηματίζονται επίσης κυτταρίνη και ημικυτταρίνες.

Οι άνθρωποι-ανάλογα αν είναι ενήλικες ή παιδιά, άνδρες ή γυναίκες, εύσωμοι ή μικρόσωμοι, χειρώνακτες ή κάνουν καθιστική ζωή κ.λπ.-χρειάζονται κάθε μέρα στη διάθεσή τους μεταξύ 1500 και 4000 θερμίδων. Κατά Μ.Ο. περίπου 2700 θερμίδες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων[2].

Οι υδατάνθρακες αποτελούν τη βασική πηγή ενέργειας στα περισσότερα ανθρώπινα σιτηρέσια. Δίνουν περίπου 420 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Ο «μέσος άνθρωπος» λοιπόν μπορεί να πάρει την ενέργεια που χρειάζεται καθημερινά από 500-700 γραμμάρια υδατάνθρακες. Στις παραδοσιακές δίαιτες και σιτηρέσια, τα φυτά οι σπόροι και οι βολβοί είναι η πρωταρχική πηγή ενέργειας. Σε αυτές τις τροφές όμως υπάρχει, όπως είπαμε και πιο πάνω, πολλή κυτταρίνη, την οποία δε μπορεί να χωνέψει εύκολα ο άνθρωπος- μπορεί να τη χωνέψει σε ένα βαθμό με τη βοήθεια μικροοργανισμών στο παχύ έντερο. Επειδή η κυτταρίνη δεν μας παρέχει ενέργεια, οδήγησε παλιότερα στην άποψη ότι δεν μας χρειάζονται τα «πίτουρα» και είναι πιο εύπεπτα τα «λευκά» αλεύρια. Στη συνέχεια όμως αποδείχθηκε ότι τα πίτουρα είναι πολύ σημαντικό συστατικό για την δίαιτα του ανθρώπου. Η παρουσία τους ή η απουσία τους έχει μεγάλη επίδραση στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου, που παίζει σημαντικό βιοχημικό ρόλο για όλο το σώμα. τρώγοντας παραδοσιακά «ανεπεξέργαστους» υδατάνθρακες λοιπόν, έχουμε στη διάθεσή μας πιο υγιεινή τροφή.

Τα πίτουρα αποκαλούνται πλέον «διαιτητικές ίνες». Αυτές δεν χωνεύονται σε ικανοποιητικό βαθμό, αλλά αυξάνουν τον όγκο της τροφής χωρίς να αυξάνουν και τις θερμίδες, «αραιώνοντας» έτσι το περιεχόμενο σε ενέργεια. Με αυτή την έννοια είναι και η πιο «αδυνατιστική» τροφή για τους ευτραφείς ανθρώπους.  Για τους φτωχούς αντίθετα, που τρέφονται όπως π.χ. στην Αφρική κυρίως με χυλό καλαμποκιού ή σόργου, από τον οποίο είναι αδύνατο να πάρουν τις θερμίδες που χρειάζονται, υπάρχει πρόβλημα υπερβολικής αραίωσης. Οι φτωχοί του Νότου λοιπόν που τρέφονται βασικά με ανεπεξέργαστους υδατάνθρακες χρειάζονται περισσότερο «συμπυκνωμένη» τροφή, ενώ οι πλούσιοι του Βορρά-Δύσης έχοντας μια δίαιτα πλούσια σε σάκχαρα και λίπη χρειάζονται περισσότερο μια «αραιωμένη» διατροφή. Ανά 100γραμμάρια π.χ. η λευκή ζάχαρη παρέχει περίπου 390 θερμίδες, οι τηγανισμένες πατάτες 250-αντίθετα οι βρασμένες μόνο 80-τα αναψυκτικά 175.

Από την άλλη στα λίπη υπάρχει ποικιλία, ανάλογα αν είναι φυτικά, ζωικά ή ψαριών. Γενικά τα ζωικά είναι «σκληρά»(του κοτόπουλου μαλακότερο) και σε μεγάλο βαθμό κορεσμένα(χημικά δεν τους λείπει υδρογόνο), ενώ των φυτών(σπόρων) και των ψαριών είναι όπως λέμε ακόρεστα(έχουν λιγότερο υδρογόνο από όσο θα μπορούσαν να έχουν θεωρητικά). Γενικά μιλώντας όλα τα λίπη «καίγονται» μέσα στο σώμα και εξασφαλίζουν περίπου 900 θερμίδες ανά 100γραμμάρια(διπλάσια από τους υδατάνθρακες, στο βούτυρο και τη μαργαρίνη υπάρχουν περίπου 740 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια). Γι αυτό οι άνθρωποι και τα ζώα αποθηκεύουν το περίσσευμα ενέργειας σε λίπος και όχι σε άμυλο.

Το διατροφικό μοντέλο των πλουσίων δυτικών περιέχει πολύ κρέας, άρα πολλά λίπη. Συνήθως εξασφαλίζουν το 40% των θερμίδων τους από το λίπος. Αντίθετα, οι Κινέζοι αγρότες π.χ. παίρνουν μόνο το 10% των θερμίδων τους από τα λίπη. Τα πολλά λίπη επιφυλάσσουν όχι μόνο μεγάλο βάρος, αλλά και πολλά είδη καρκίνων και καρδιακά νοσήματα(στεφανιαία κυρίως). Η ιδανική δίαιτα θα ήταν αν εξασφαλίζαμε γύρω στο 20% των θερμίδων από λίπη. Γιατί το λίπος είναι απαραίτητο όχι μόνο σαν πηγή ενέργειας, αλλά σαν σημαντικό δομικό συστατικό του σώματος, σημαντικότερο από τους υδατάνθρακες. Κυρίως είναι χρήσιμο για τη μεμβράνη των κυττάρων(με τη μορφή «λιπιδίων»), τα μέρη του εγκεφάλου και για τα νεύρα. Όμως σαν δομικό συστατικό των παραπάνω πρέπει να είναι με τη μορφή «βασικών» λιπών (κυρίως του τύπου των «πολυακόρεστων», δηλαδή των ιδιαιτέρως ακορέστων). Τα κορεσμένα λίπη και πολλά από τα ακόρεστα δεν είναι «βασικά». Τέτοια είναι τα λίπη που προέρχονται από τα φύλλα και τους σπόρους των φυτών, καθώς και από τα ψάρια, ιδίως τα λιπαρά, όπως το σκουμπρί. Αλλά τα ψάρια σε παγκόσμιο επίπεδο είναι τροφή για τους λίγους και λόγω της υπεραλίευσης και της μόλυνσης τα αλιεύματα σπανίζουν πια. Η συμβουλή των μοντέρνων διατροφολόγων να τρώμε περισσότερο ψάρι δεν είναι ρεαλιστική, ακόμα και αν αυξήσουμε τις ιχθυοκαλλιέργειες(τεράστια προβλήματα ρύπανσης). Πιο ρεαλιστικό είναι να εξασφαλίζουμε τα βασικά λίπη από τα φυτά.

Οι πρωτεΐνες είναι πιο σύνθετες από τους υδατάνθρακες και τα λίπη και περιέχουν εκτός από άνθρακα, υδρογόνο, οξυγόνο και άζωτο και μικρές ποσότητες θείου. Είναι «μακρομόρια», όπως οι πολυσακχαρίτες, και αποτελούνται από μακρές αλυσίδες αμινοξέων. Κάποια αμινοξέα, όπως η λυσίνη, η μεθειονίνη και η τρυπτοφάνη θεωρούνται «βασικά» («πρώτης τάξεως»)και κάποια μη «βασικά»(δευτέρας τάξεως»). Το σώμα το ίδιο δεν μπορεί να συνθέσει τα βασικά αμινοξέα και έτσι τα εξασφαλίζει έτοιμα μέσα από τη τροφή. Γενικά οι ζωικές πρωτεΐνες περιέχουν όλα τα βασικά αμινοξέα, ενώ στις φυτικές λείπουν ένα- δύο αμινοξέα.

Οι πρωτεΐνες είναι –μαζί με το νερό-κύριο συστατικό του σώματος(στους μυς, στις μεμβράνες, ερυθρά αιμοσφαίρια, αντισώματα, ορμόνες, ένζυμα κ.λπ). Παλιότερα στη Δύση-Βορρά κυριαρχούσε η άποψη ότι χρειαζόμαστε καθημερινά μεγάλες ποσότητες ζωικών πρωτεϊνών για να είμαστε υγιείς(δίαιτα με 12-15% πρωτεϊνη). Σήμερα μελέτες δείχνουν ότι το καλύτερο είναι μια δίαιτα με λιγότερο από 5% πρωτεϊνη.  Και αυτή δεν χρειάζεται να είναι οπωσδήποτε «πρώτης τάξεως», γιατί οι «δευτέρας τάξεως» συνήθως αλληλοσυμπληρώνονται. Αυτό συμβαίνει π.χ. με τα δημητριακά που έχουν χαμηλή λυσίνη και μπορούν να συνδυαστούν με τα όσπρια που έχουν υψηλό βαθμό λυσίνης. Οι άνθρωποι που ακολουθούν παραδοσιακές δίαιτες μπορεί να μη ξέρουν από βιοχημεία, αλλά ξέρουν από τη μακροχρόνια εμπειρία τους ότι δημητριακό και όσπριο είναι ο καλύτερος συνδυασμός στη μαγειρική τους, ώστε να είναι υγιείς (ρύζι με σόγια στην Κίνα, ρύζι ή σιτάρι με φακές, ξερά φασόλια και μπιζέλια στην Ινδία, ρύζι ή κουσκούς με φασόλια ή κουκιά στη Μέση Ανατολή, τορτίγια από καλαμπόκι με φασόλια στο Μεξικό κ.λπ).

Αποτέλεσμα της μέχρι τώρα κυρίαρχης άποψης για πολλές ζωικές πρωτεϊνες στη διατροφή μας, ήταν τα εντατικά συστήματα ζωοεκτροφής και πτηνοτροφίας με όσο γινόταν πιο πολλά ζώα –πτηνά. Παράλληλα τα δημητριακά, τα όσπρια και η σόγια θεωρούνταν «δεύτερης τάξης» τροφή και προορίζονταν κυρίως για ζωοτροφές. Το αγροδιατροφικό σύστημα χρησιμοποιούσε μέχρι τώρα το 50% της παγκόσμιας παραγωγής σιταριού και κριθαριού, το 80% του καλαμποκιού και το 90% της σόγιας σαν ζωοτροφές[3] (οι ευρωπαίοι καταναλωτές π.χ. επιδοτούν με 2 ευρώ την ημέρα κάθε εκτρεφόμενη με δημητριακά αγελάδα τους, ενώ πάνω από 2 δις άνθρωποι στον τρίτο κόσμο ζούν με 2 ευρώ την ημέρα). Σήμερα αντιλαμβανόμαστε ότι οι άνθρωποι μπορούν να πάρουν την απαραίτητη για αυτούς πρωτεϊνη από τα δημητριακά και τα όσπρια, πράγμα που έκαναν μέχρι τώρα μόνο οι χορτοφάγοι(αποδεδειγμένα πιο υγιείς σε σχέση με τους ευτραφείς υπέρβαρους αυτού του κόσμου). Φυσικά τα ζωικά προϊόντα μας εξασφαλίζουν και κάποια απαραίτητα συστατικά όπως τα βασικά μέταλλα ασβέστιο και ψευδάργυρο, που δεν υπάρχουν σε ικανές ποσότητες στα φυτικά αντίστοιχα. Δεν θα πρέπει να τα διαγράψουμε εντελώς από τη καθημερινή μας δίαιτα, αλλά δεν χρειάζεται να στηρίζουμε τη δίαιτά μας κύρια στα ζωικά προϊόντα.

Αυτό θα έχει επιπτώσεις για τη μελλοντική «φωτισμένη» γεωργία: θα πρέπει να σταματήσει η σημερινή επιμονή στην εντατική κτηνοτροφία και η μεγάλη ζήτηση για τα προϊόντα της, ώστε να είναι δυνατόν να διατρέφεται ο παγκόσμιος πληθυσμός πλουσιοπάροχα με σιτηρά και όσπρια. Τα ζώα να είναι ενταγμένα με ισορροπία σε ολοκληρωμένα αγροκτήματα και τα ζωικά προϊόντα να είναι συμπληρωματικά στην ανθρώπινη διατροφή.   Από την άλλη θα χρειασθεί να επανέλθει στην πραχτική των αγροτικών κοινοτήτων η καλλιέργεια των ντόπιων εγκλιματισμένων ποικιλιών, που δεν χρειάζονται πολλές εξωτερικές εισροές και αντέχουν καλύτερα στις ντόπιες συνθήκες κλίματος και εδάφους, καθώς αντίστοιχα  και η εκτροφή των ντόπιων ρατσών ζώων και πουλερικών. Όσον αφορά στα σιτηρά, να επανέλθουν στην καλλιέργεια των «ντυμένων» σιταριών(του μονόκοκκου, δίκοκκου, σπέλτα), που εγκαταλείφθηκαν λόγω της δυσκολίας αποφλοίωσης και των χαμηλότερων αποδόσεων σε σχέση με τα «γυμνά» σιτηρά της εντατικής χημικής γεωργίας.

Σήμερα υπάρχει αναγκαιότητα να καλλιεργηθούν τα «ντυμένα» σιτηρά επειδή αντέχουν σε δυσκολότερες εδαφοκλιματολογικές συνθήκες(ξηρασία, άγονα εδάφη), είναι πολύτιμο γενετικό υλικό για τη μελλοντική γεωργία σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής, ενώ παράλληλα μπορούν να δώσουν προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας(χωρίς βέβαια να τα θεωρούμε και «υπερτροφές», όπως σκόπιμα διαδίδουν κάποια επιχειρηματικά συμφέροντα εκμεταλλευόμενα τη σύγχυση  και τη μόδα των «προϊόντων χωρίς γλουτένη»[4])

Να αναφερθούμε και λίγο σε μια τελευταία κατηγορία βασικών συστατικών της τροφής: τα μέταλλα, τις βιταμίνες και τις «παραβιταμίνες»:

·         Τα μέταλλα όπως το νάτριο και κάλιο διατηρούν τη συνοχή των κυτταρικών μεμβρανών, ο σίδηρος είναι βασικό συστατικό της αιμογλοβίνης στο αίμα, το ασβέστιο έχει πολλές άλλες λειτουργίες εκτός από το ρόλο του στα οστά και τα δόντια. Είναι όμως ζωτικά στοιχεία για το σώμα σε μικρές ποσότητες, ενώ σε μεγάλες μπορεί να είναι τοξικά. Το νάτριο π.χ. σε μεγάλες ποσότητες οδηγεί σε υπέρταση(υψηλή πίεση), σε προδιάθεση εγκεφαλικής συμφόρησης και σε κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Αναφερόμαστε στο νάτριο γιατί έχουμε συνηθίσει στο δυτικό κόσμο να τρώμε πολύ αλάτι, μέσω των μοντέρνων επεξεργασμένων τροφών, όπου προστίθεται όχι μόνο σαν γευστικό, αλλά και σαν συντηρητικό.

·         Μετά τον 17ο αιώνα και τα μεγάλα ταξίδια των ναυτικών(υπόφεραν από σκορβούτο λόγω ελλιπούς διατροφής), έγινε αντιληπτό ότι έχουμε μεγάλη ανάγκη σε βιταμίνες. Η βιταμίνη C π.χ. είναι ένα από τα πολλά αντιοξειδωτικά του σώματος. Το οξυγόνο είναι απαραίτητο για το ανθρώπινο σώμα, όμως όταν είναι ελεύθερο από χημικές ενώσεις που το δεσμεύουν(όπως συμβαίνει όταν βρίσκεται με τη μορφή των «ελεύθερων ριζών»), τότε είναι πολύ δραστικό και μπορεί να οξειδώσει τους ιστούς στο σώμα μας και να προκαλέσει μεγάλη ζημιά. Οι διάφορες βιταμίνες-όπως και άλλα συστατικά-λειτουργούν σαν αντιοξειδωτικά δεσμεύοντας το ελεύθερο οξυγόνο. Αν δεν τις διαθέτουμε δε μπορούμε να αποφύγουμε την οξείδωση και τον εκφυλισμό του οργανισμού μας. Όταν μας λείπει π.χ. η βιταμίνη Α, μεταξύ άλλων θα έχουμε σαν αποτέλεσμα ξηροφθαλμία και στο τέλος  τύφλωση.

Βέβαια δεν πρέπει να το παρακάνουμε με τις βιταμίνες και τα αντιοξειδωτικά, τα οποία προωθούν τελευταία οι εταιρείες σαν «συμπληρώματα διατροφής», παρασκευάζοντάς τες με χημικό τρόπο στο εργαστήριο και πραγματοποιώντας μεγάλα κέρδη από τους «υγιεινιστές» καταναλωτές.  Τις βιταμίνες να τις εξασφαλίζουμε από τις κατάλληλες τροφές, ακολουθώντας τη «συμβολή της γιαγιάς»: «μην τρώμε τίποτα πάρα πολύ», «μια σταλιά από ότι τραβά η καρδιά μας,  μας κάνει καλό».

·         Σαν «παραβιταμίνες» θεωρούνται σήμερα τροφές που με κάποιο τρόπο λειτουργούν τονωτικά και σαν φάρμακα και όχι μόνο σαν πηγές ενέργειας ή δομικά υλικά για τον οργανισμό. Χρησιμοποιούνται επίσης οι όροι: «λειτουργικές τροφές», «φαρμακοτρόφιμα» ή «φυτοθρεπτικά συστατικά», χωρίς να είναι εντελώς κατανοητό το περιεχόμενο αυτών των όρων, αλλά που έχουν γίνει μια μεγάλη οικονομική ατραξιόν για τις εταιρείες που τα προωθούν. Υποτίθεται ότι ενισχύουν την υγεία με διάφορους τρόπους, όταν είναι παρούσες αυτές οι τροφές. Όπως π.χ. οι φυτικές στερόλες, που φαίνεται ότι μειώνουν τη χοληστερίνη στο αίμα και θεωρητικά θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο της στεφανιαίας νόσου.

Η έλλειψη παραβιταμινών δεν φαίνεται να οδηγεί φανερά σε κάποιες ασθένειες, για αυτό και υπάρχει σκεπτικισμός σε σχέση με την εγκυρότητα της ανάγκης να τις εξασφαλίζουμε. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι χρειάζεται να τρώμε, όπως και οι προγονοί μας, μια μεγάλη ποικιλία από φυτά, ιδιαίτερα άγρια φυτά και μύκητες(μανιτάρια), καθώς και τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση από ενεργούς μικροοργανισμούς(ΕΜ). Όταν τρώμε τη τροφή μας, τρώμε στην ουσία διάφορες υλικές δομές τις οποίες δημιουργούν οι διάφορες μορφές ζωής σε αυτόν τον πλανήτη. Και αυτές οι δομές είναι πολύ πιο πολύτιμες από τις δομές που παρασκευάζει τεχνικά η χημική βιομηχανία.

Η μελλοντική μας θεωρία για τη διατροφή θα πρέπει να στηριχθεί πάλι στην απλότητα, αν θέλουμε να ξεφύγουμε από το σφιχταγκάλιασμα των ειδικών και των ιθυνόντων κάθε είδους, που ευνοούνται από την πολυπλοκότητα της γνώσης και της κατοχής των αποτελεσμάτων της έρευνας. Έχουν γραφεί χιλιάδες εγχειρίδια για τη σωστή και υγιεινή διατροφή. Όλο το περιεχόμενό τους μπορεί να συμπυκνωθεί στην εξής απλή συμβουλή: «πολλά χορταρικά, όχι πολύ κρέας, μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία τροφών». Μετά από τόση έρευνα των ειδικών, μπορούμε να καταλήξουμε πάλι στην ίδια σωστή συμβουλή της γιαγιάς. Αυτό είναι το συμπέρασμα: η εμπειρία χιλιάδων χρόνων επιβεβαιώνεται και επιστημονικά. Και το ερώτημα και ζήτημα που μας μπαίνει είναι πως θα παράγουμε αυτή την μεγάλη ποικιλία των τροφών που μας χρειάζονται για την ευζωία μας.

[1] «Οι άνθρωποι πια δεν λένε “τρώω” ή “πίνω” αλλά λένε “καταναλώνω”. Όλες οι φυσικές πράξεις και λειτουργίες που κρατούν στη ζωή ένα φυσικό πλάσμα άνθρωπο, έχουν αντικατασταθεί από τον όρο κατανάλωση, λες και είναι ο άνθρωπος πλέον μηχάνημα… Αυτή είναι η μέγιστη ύβρις και ο μέγιστος εξευτελισμός της ανθρώπινης ύπαρξης. Η αποδοχή της πλήρους μετάλλαξης του ανθρώπου σε γρανάζι του συστήματος που απομυζεί το οικοσύστημα καταναλώνοντας τους φυσικούς του πόρους αναίσχυντα. Αυτός είναι ο αναίσχυντος σύγχρονος άνθρωπος – καταναλωτής, ο ταυτισμένος με την χυδαιότητα.» Γιάννης Μακριδάκης http://yiannismakridakis.gr/?p=4851

[2] Σύμφωνα με τον FAO, μπορεί να παραχθεί στον πλανήτη τροφή ικανή να θρέψει με 2700 θερμίδες την ημέρα γύρω στα 12 δις. ανθρώπους. Αν υπήρχε σωστή κατανομή της τροφής και δεν πήγαινε πάνω από το 30% στα σκουπίδια, δεν θα υπήρχε πείνα πουθενά.

[3] Τελευταία τα δημητριακά τα διεκδικούν όχι μόνο η κτηνοτροφία, αλλά και η αυτοκινητοβιομηχανία, μέσω της μετατροπής τους σε «βιοκαύσιμα»(«αγώνας μεταξύ των πεινασμένων παιδιών του κόσμου και των οδηγών των 4χ4 οχημάτων»)

[4] Γλουτένη: είναι μια πρωτεϊνη των μαλακών κυρίως σιτηρών (υπάρχει και στα σκληρά).Στο νερό παίρνει τη μορφή κολλοειδούς ουσίας, στην οποία οφείλεται και το «φούσκωμα» του ζυμαριού για το ψωμί. Στη βρώμη και το κριθάρι υπάρχει μια χαμηλότερη αναλογία της γλουτένης, όπως και στο μονόκοκκο και στα δίκοκκα σιτάρια. Το κεχρί, καλαμπόκι, ρύζι, κινόα, αμάρανθος, φαγόπυρο δεν περιέχουν γλουτένη. Είναι πλεονέκτημα για την αρτοποιία, αλλά κάποιοι άνθρωποι(όχι όλοι) δεν μπορούν να τη χωνέψουν και τους προκαλεί αλλεργία, δυσανεξία ή «ευαισθησία στη γλουτένη»(πόνο στο στομάχι, καούρες, φούσκωμα και αέρια στα έντερα, πονοκέφαλο, κόπωση κ.λπ.). Στο 1% του πληθυσμού περίπου προκαλεί την επικίνδυνη χρόνια νόσο κοιλιοκάκη στο λεπτό έντερο. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του όριο στη ανοχή της γλουτένης και θα πρέπει να το διερευνήσει, ώστε να βρει τρόπους αντιμετώπισης της τυχόν ευαισθησίας του σε αυτήν.

Η σύγχρονη διατροφή μας (τα τελευταία 50 χρόνια κυρίως στη Δύση) είναι «υπερφορτωμένη» με γλουτένη, λόγω της παρουσία της παντού σχεδόν(μπαίνει σαν πρόσθετο) και της υπερκατανάλωσης επεξεργασμένων τροφών που στηρίζονται στο ραφιναρισμένο αλεύρι.

Posted in Κείμενα Μελών | 1 Comment